Từ rác điện tử đến “mỏ khoáng sản đô thị”: Việt Nam trước cơ hội biến chất thải thành tài nguyên

Trong kỷ nguyên bùng nổ công nghệ, thứ được gọi là “rác” đang ngày càng được nhìn nhận như một dạng tài nguyên. Điện thoại cũ, máy tính lỗi thời, bảng mạch, pin lithium-ion hay tấm pin mặt trời hết vòng đời đều chứa những kim loại và vật liệu có giá trị, trong đó có nhiều nguyên tố quan trọng nhưng khó khai thác và tinh chế từ tự nhiên. Khi các quốc gia ngày càng muốn kiểm soát nguồn cung khoáng sản chiến lược, việc thu hồi những vật liệu này từ dòng chất thải đang mở ra một cuộc cạnh tranh mới. Thương vụ ERI – Green Marble tại Việt Nam vì thế không chỉ là câu chuyện về một doanh nghiệp tái chế điện tử gia nhập thị trường, mà còn cho thấy “khai khoáng đô thị” đang dần trở thành một ngành công nghiệp có ý nghĩa chiến lược.

ERI vào Việt Nam: phía sau một liên doanh tái chế là cuộc đua nguồn nguyên liệu

Tập đoàn Electronic Recyclers International (ERI), một trong những doanh nghiệp lớn của Mỹ trong lĩnh vực tái chế điện tử và xử lý tài sản công nghệ thông tin, đã hợp tác với Green Marble Company, công ty thuộc VSD Holdings, để thành lập ERI Vietnam với tỷ lệ sở hữu 50-50. Theo công bố của ERI, liên doanh sẽ đưa vào Việt Nam mô hình xử lý tài sản công nghệ thông tin hết vòng đời (IT Asset Disposition – ITAD) kết hợp với tái chế điện tử. Hệ thống này bao gồm bảo mật và hủy dữ liệu, tiêu hủy thiết bị CNTT, tái thương mại hóa những tài sản còn giá trị sử dụng, thu gom, logistics, tái chế và quản lý tuân thủ.

ERI cho biết đây là cơ sở mang thương hiệu và sở hữu trực tiếp đầu tiên của doanh nghiệp tại Việt Nam, trong khi trước đó công ty đã xây dựng mạng lưới đối tác được kiểm toán tại hơn 140 quốc gia. Hoạt động của ERI Vietnam sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Ban đầu, doanh nghiệp tập trung vào thu hồi, xử lý và tái chế tài sản CNTT hết vòng đời, đồng thời triển khai nghiền thiết bị và thu gom pin. Đến năm 2028, mạng lưới thu gom và logistics dự kiến được mở rộng, kéo theo sự gia tăng công suất xử lý thiết bị CNTT lỗi thời. Về dài hạn, ERI dự kiến đưa công nghệ tái chế pin kiềm vào Việt Nam, mở rộng hoạt động nghiền phế liệu và ứng dụng robot cùng công nghệ nhận diện hình ảnh bằng AI để tự động phân loại vật liệu.

Nhưng nếu chỉ nhìn đây là một dự án xây dựng cơ sở tái chế thì sẽ bỏ qua phần quan trọng nhất của câu chuyện. Điều ERI đang tiếp cận không đơn thuần là một nguồn chất thải, mà là nguồn nguyên liệu thứ cấp nằm ngay trong nền kinh tế Việt Nam. Đây cũng là xu hướng đang diễn ra ở nhiều nền kinh tế lớn: thay vì để những vật liệu có giá trị bị thất thoát sau khi sản phẩm hết vòng đời, các quốc gia tìm cách thu hồi, tinh chế và đưa chúng trở lại chuỗi sản xuất.

Rác điện tử thực chất là một “mỏ quặng” đã qua khai thác

Khái niệm “rác điện tử” đôi khi khiến người ta nghĩ đến những thiết bị bỏ đi, không còn giá trị sử dụng. Nhưng xét dưới góc độ tài nguyên, cách nhìn này đang trở nên lỗi thời. Một thiết bị điện tử có thể chứa nhiều loại kim loại cùng tồn tại trong một cấu trúc rất phức tạp. Điện thoại, máy tính, bảng mạch và các thiết bị điện tử khác có thể chứa đồng, nhôm, nickel, cobalt, lithium, bạc, vàng và một số kim loại quý hoặc nguyên tố có giá trị công nghiệp cao. Trong đó, vàng và bạc có giá trị kinh tế đặc biệt, trong khi đồng, nickel, cobalt và lithium giữ vai trò quan trọng đối với điện khí hóa, pin và các công nghệ hiện đại. Một số nguyên tố đất hiếm cũng xuất hiện trong các thiết bị điện tử và có vai trò trong nam châm, động cơ cùng nhiều ứng dụng công nghệ cao.

Điểm đáng chú ý là những kim loại này thường không tồn tại ở dạng dễ tách. Chúng có thể được gắn trên bảng mạch, liên kết với nhiều vật liệu khác hoặc chỉ tồn tại ở hàm lượng rất nhỏ. Vì vậy, việc thu hồi đòi hỏi công nghệ phân loại, tháo dỡ, nghiền, tách vật liệu và trong nhiều trường hợp là các quy trình hóa học hoặc luyện kim chuyên sâu. Chính sự phức tạp đó khiến rác điện tử vừa là một thách thức môi trường, vừa là một nguồn tài nguyên có giá trị.

Theo Global E-waste Monitor 2024 của Liên Hợp Quốc, thế giới tạo ra khoảng 62 triệu tấn rác điện tử trong năm 2022, và con số này có thể tăng lên khoảng 82 triệu tấn vào năm 2030. Chỉ 22,3% lượng rác điện tử năm 2022 được ghi nhận là chính thức thu gom và tái chế theo phương thức phù hợp với môi trường. Đáng chú ý hơn, 62 triệu tấn rác điện tử này chứa khoảng 31 triệu tấn kim loại, với tổng giá trị được Liên Hợp Quốc ước tính khoảng 91 tỷ USD. Riêng đồng có giá trị khoảng 19 tỷ USD, vàng khoảng 15 tỷ USD và sắt khoảng 16 tỷ USD.

Những con số này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc thế giới đang tạo ra quá nhiều rác điện tử. Thế giới đang vứt bỏ một lượng rất lớn tài nguyên đã được khai thác và tinh luyện. Nếu những vật liệu này được thu hồi đúng cách, chúng có thể trở thành nguồn nguyên liệu thứ cấp, giúp giảm nhu cầu khai thác thêm tài nguyên nguyên sinh và giảm áp lực lên các chuỗi cung ứng khoáng sản. Liên Hợp Quốc cũng chỉ ra rằng hoạt động tái chế rác điện tử hiện mới đáp ứng khoảng 1% nhu cầu đất hiếm toàn cầu, cho thấy phần “mỏ khoáng sản đô thị” vẫn còn rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả.

Từ “rác” thành nguồn nguyên liệu chiến lược

Câu chuyện về rác điện tử không thể tách khỏi sự bùng nổ của công nghệ. Thế giới đang bước vào giai đoạn mà nhu cầu đối với các thiết bị điện tử, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và năng lượng tái tạo tăng nhanh. Mỗi lĩnh vực đều cần một lượng lớn kim loại và khoáng sản, tạo ra áp lực ngày càng lớn lên nguồn cung nguyên liệu.

Khai thác một mỏ mới thường cần nhiều năm để khảo sát, cấp phép, đầu tư và xây dựng. Trong khi đó, hoạt động khai khoáng cũng phải đối mặt với những vấn đề về môi trường, sử dụng đất, nước, năng lượng và sự phản đối của cộng đồng. Tái chế không thể thay thế hoàn toàn khai khoáng truyền thống, nhưng có thể trở thành một nguồn cung bổ sung ngày càng quan trọng, đặc biệt đối với những kim loại có giá trị cao hoặc có vai trò chiến lược. Đó là lý do rác điện tử đang được nhìn nhận như một dạng “quặng trên mặt đất”. Khác với quặng nằm sâu trong lòng đất, nguồn tài nguyên này đã được khai thác, vận chuyển, chế biến và đưa vào nền kinh tế; phần việc còn lại là thu hồi nó một lần nữa.

Mỹ muốn giữ tài nguyên trong nước, các quốc gia khác cũng đang đi theo hướng đó

Động thái của ERI diễn ra trong bối cảnh chính sách nguyên liệu chiến lược của Mỹ thay đổi nhanh chóng. Ngày 30/7/2026, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh trao quyền cho chính phủ liên bang hạn chế xuất khẩu một số loại chất thải điện tử chứa khoáng sản quan trọng như lithium và tungsten, nhằm tăng năng lực tái chế trong nước và giảm sự phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng bên ngoài. Đến đầu tháng 8, Bộ Thương mại Mỹ tiếp tục công bố các hạn chế có thời hạn một năm đối với xuất khẩu phế liệu vonfram và một số dòng chất thải pin, trong đó có black mass, loại vật liệu thu được sau khi nghiền pin lithium-ion và chứa nhiều kim loại có thể thu hồi.

Điều này phản ánh một thay đổi quan trọng trong cách các chính phủ nhìn nhận phế liệu. Nếu trước đây phế liệu chủ yếu được xem là hàng hóa có thể vận chuyển đến bất kỳ nơi nào có chi phí xử lý thấp, thì ngày nay một số dòng phế liệu đang được nhìn nhận như nguồn nguyên liệu chiến lược. Mục tiêu không chỉ là bảo vệ môi trường mà còn liên quan trực tiếp đến an ninh chuỗi cung ứng, năng lực sản xuất, năng lượng, quốc phòng và công nghệ cao.

Trong bối cảnh đó, chính sách của ERI về việc không nhập khẩu rác điện tử xuyên biên giới càng trở nên đáng chú ý. Chủ tịch kiêm CEO John Shegerian cho biết doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn nguyên liệu phát sinh tại chính thị trường mà công ty hoạt động. Cách tiếp cận này cho thấy một xu hướng đang hình thành rõ hơn: các quốc gia muốn giữ lại giá trị của tài nguyên càng lâu càng tốt trong nền kinh tế của mình.

Việt Nam đang đứng đúng nơi cuộc chơi diễn ra

Việt Nam có một lợi thế đặc biệt: tốc độ phát triển của ngành điện tử. Trong gần một thập kỷ qua, Việt Nam đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất điện tử quan trọng của châu Á. Samsung, LG, Intel, Foxconn, Luxshare, Goertek, Canon và nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu đã xây dựng hệ thống sản xuất tại Việt Nam.

Quy mô sản xuất càng lớn thì dòng vật liệu hết vòng đời trong tương lai càng lớn. Đó không chỉ là điện thoại, máy tính và các thiết bị tiêu dùng mà còn là bảng mạch, linh kiện lỗi, thiết bị kiểm thử, máy móc công nghệ thông tin, thiết bị sản xuất và nhiều dòng phế liệu công nghiệp khác. Điều này khiến Việt Nam trở thành một thị trường đặc biệt đối với ngành tái chế. Một quốc gia càng sản xuất nhiều thiết bị công nghệ thì càng sở hữu một “mỏ đô thị” lớn hơn trong tương lai.

Theo số liệu được nêu trong bài viết gốc, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 107,74 tỷ USD, tăng 48,4% so với năm trước. Nếu cộng thêm điện thoại và linh kiện, kim ngạch xuất khẩu của hai nhóm điện tử chủ chốt vượt 164 tỷ USD. Đằng sau dòng sản phẩm xuất khẩu khổng lồ đó là một lượng lớn vật liệu được đưa vào nền kinh tế. Nếu những vật liệu này sau khi hết vòng đời không được thu hồi, Việt Nam sẽ mất đi một phần giá trị tài nguyên; ngược lại, nếu có hệ thống tái chế hiệu quả, chính dòng chất thải đó có thể trở thành nguồn cung nguyên liệu thứ cấp.

EPR mở ra một thị trường mới cho tái chế điện tử

Một thay đổi quan trọng khác là Việt Nam đã bước vào giai đoạn thực thi trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, hay EPR. Từ ngày 1/1/2025, các nhà sản xuất và nhập khẩu sản phẩm điện, điện tử bắt đầu thực hiện trách nhiệm tái chế theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn.

Điều này làm thay đổi căn bản cách nhìn về sản phẩm sau khi hết vòng đời. Thiết bị điện tử không còn đơn thuần là thứ mà người tiêu dùng bỏ đi, mà nhà sản xuất và nhà nhập khẩu ngày càng phải có trách nhiệm với vòng đời của sản phẩm sau khi chúng được đưa ra thị trường. Điều đó tạo ra nhu cầu đối với những doanh nghiệp có khả năng thu gom, truy xuất, phân loại, xử lý và chứng minh quá trình tái chế.

Đây cũng là điểm mà mô hình ITAD của ERI có thể tạo ra lợi thế. Một chiếc máy tính của doanh nghiệp có thể chứa cả kim loại có giá trị lẫn dữ liệu nhạy cảm. Vì vậy, xử lý tài sản CNTT phải đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu và thu hồi vật liệu. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước chuyển từ mô hình thu gom phế liệu truyền thống sang quản trị tài sản và tài nguyên thứ cấp bằng công nghệ.

Nhưng câu chuyện lớn hơn còn nằm ở pin xe điện

Nếu rác điện tử là một “mỏ đô thị”, thì pin lithium-ion của xe điện có thể trở thành một trong những nguồn tài nguyên thứ cấp quan trọng nhất của kỷ nguyên điện khí hóa. Pin xe điện chứa những vật liệu có giá trị như lithium, nickel, cobalt, manganese, graphite, đồng và nhôm; đây cũng chính là những vật liệu đang chịu áp lực ngày càng lớn khi thị trường xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng phát triển.

Theo IEA, lượng pin được triển khai cho xe điện trên toàn cầu đạt khoảng 1,2 TWh trong năm 2025, tăng gần 30% so với năm 2024 và cao hơn bảy lần so với năm 2020. IEA đánh giá tái chế pin sẽ trở thành một nguồn cung khoáng sản quan trọng trong dài hạn, góp phần tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng pin.

Điều đáng chú ý là Việt Nam đang bước vào chính quá trình này với tốc độ rất nhanh. Theo IEA, doanh số ô tô điện tại Việt Nam tăng hơn gấp đôi trong năm 2025, đưa Việt Nam trở thành thị trường ô tô điện lớn nhất Đông Nam Á, với gần 40% số ô tô mới bán ra là xe điện. Thị trường xe máy điện cũng tăng mạnh, với doanh số được IEA ước tính lên khoảng 735.000 xe trong năm 2025, tăng hơn gấp đôi và chiếm hơn 20% tổng doanh số xe hai bánh.

Những con số này cho thấy quá trình điện hóa giao thông tại Việt Nam không còn là một xu hướng nhỏ mà đang trở thành một thị trường đại chúng. Cùng với hàng triệu phương tiện điện được đưa vào sử dụng, một câu hỏi khác cũng bắt đầu xuất hiện: điều gì sẽ xảy ra với những bộ pin này khi chúng hết vòng đời?

Đây là nơi tái chế trở nên đặc biệt quan trọng. Pin hết vòng đời nếu xử lý không đúng cách có thể trở thành chất thải nguy hiểm và gây áp lực môi trường. Nhưng nếu được thu hồi và xử lý bằng công nghệ phù hợp, chúng lại trở thành nguồn cung lithium, nickel, cobalt, manganese, copper và các vật liệu khác. Pin xe điện vì vậy vừa là thách thức chất thải của quá trình điện hóa, vừa là nguồn tài nguyên cho chính quá trình điện hóa tiếp theo. Đây chính là logic của nền kinh tế tuần hoàn.

Việt Nam cũng đang đứng trước một “núi” tấm pin mặt trời hết vòng đời

Một dòng chất thải khác có thể trở nên rất lớn trong tương lai là tấm pin quang điện. Việt Nam từng trải qua giai đoạn phát triển điện mặt trời với tốc độ rất nhanh, trong khi tuổi thọ thông thường của các tấm pin mặt trời vào khoảng 20-30 năm. Một phần thiết bị thậm chí có thể phải thay thế sớm hơn do hư hỏng, thời tiết, lỗi kỹ thuật hoặc nâng cấp hệ thống.

Điều đó có nghĩa là lượng chất thải từ điện mặt trời sẽ không xuất hiện ngay lập tức ở quy mô lớn, nhưng sẽ tích tụ nhanh khi những thế hệ pin được lắp đặt trong giai đoạn bùng nổ đầu tiên bước vào cuối vòng đời. Một nghiên cứu được công bố trên Vietnam Journal of Science and Technology năm 2024 ước tính lượng tấm pin mặt trời hết vòng đời tích lũy tại Việt Nam khoảng 148.000 tấn vào năm 2022 và có thể tăng lên khoảng 1,7 triệu tấn vào năm 2050.

Đây không phải một lượng chất thải nhỏ. Một tấm pin silicon điển hình chứa chủ yếu là kính và nhôm, nhưng bên trong còn có đồng, silicon, thiếc, chì và một lượng nhỏ bạc cùng các vật liệu khác. Nghiên cứu về thành phần tấm pin tại Việt Nam cho thấy kính chiếm khoảng 61-63% trọng lượng, nhôm khoảng 11-13%, trong khi phần còn lại gồm dây điện, vật liệu đóng gói và các thành phần khác; các kim loại như đồng, chì, thiếc và bạc có thể được thu hồi thông qua công nghệ phù hợp.

Đặc biệt, bạc là một trong những vật liệu đáng chú ý trong quá trình tái chế tấm pin. Hàm lượng bạc trong mỗi tấm pin không lớn, nhưng khi hàng triệu tấm pin hết vòng đời cùng lúc, tổng lượng vật liệu có thể trở nên đáng kể. Đây là điểm quan trọng của khái niệm “khai khoáng đô thị”: giá trị không nhất thiết nằm ở một sản phẩm riêng lẻ mà nằm ở quy mô của cả dòng vật liệu. Nếu chỉ nhìn một tấm pin cũ như rác thải, giá trị của nó rất thấp; nhưng nếu nhìn hàng trăm nghìn hoặc hàng triệu tấn tấm pin hết vòng đời như một dòng nguyên liệu, câu chuyện hoàn toàn khác.

Bùng nổ năng lượng sạch không thể thiếu ngành tái chế

Sự phát triển của điện mặt trời và xe điện thường được nhìn dưới góc độ giảm phát thải carbon. Nhưng quá trình chuyển đổi năng lượng cũng tạo ra một bài toán mới: xử lý các thiết bị sạch khi chúng hết vòng đời.

Đây là một nghịch lý mà các nền kinh tế cần chuẩn bị từ sớm. Càng nhiều xe điện được đưa vào sử dụng, càng nhiều pin sẽ phải được thay thế trong tương lai; càng nhiều trang trại điện mặt trời và hệ thống rooftop được lắp đặt, càng nhiều tấm pin sẽ bước vào giai đoạn hết vòng đời; và càng nhiều trung tâm dữ liệu, điện thoại, máy tính cùng thiết bị công nghệ được sử dụng, càng nhiều linh kiện và bảng mạch sẽ trở thành chất thải.

Nếu không xây dựng được hệ thống thu gom và tái chế tương ứng, một phần thành quả của quá trình chuyển đổi xanh có thể tạo ra một “hậu quả xanh” mới dưới dạng chất thải tích tụ. Ngược lại, nếu xây dựng được ngành tái chế đủ mạnh, chính những dòng chất thải này có thể trở thành nguồn nguyên liệu cho vòng sản xuất tiếp theo.

Đối với Việt Nam, đây là vấn đề càng cần được tính đến sớm bởi tốc độ điện hóa và phát triển năng lượng tái tạo đang tăng nhanh. IEA nhận định Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh về điện khí hóa, trong đó Việt Nam là một trong những thị trường dẫn đầu về xe điện và đang mở rộng các nguồn điện phát thải thấp. Không thể nói đến một nền kinh tế xanh nếu không giải quyết được vòng đời cuối cùng của những công nghệ xanh.

ERI có thể đang nhìn thấy một thị trường lớn hơn rác điện tử

Đặt trong bối cảnh đó, việc ERI vào Việt Nam có thể được nhìn nhận rộng hơn nhiều so với một dự án ITAD. Doanh nghiệp đang bước vào một thị trường đồng thời hình thành nhiều dòng nguyên liệu thứ cấp mới, từ rác điện tử do quá trình số hóa tạo ra đến pin xe điện, hệ thống lưu trữ và chất thải từ các thiết bị năng lượng tái tạo. Những dòng chất thải này khác nhau về thành phần và công nghệ xử lý, nhưng có một điểm chung: chúng chứa những vật liệu mà nền kinh tế tương lai sẽ tiếp tục cần.

Điều này cũng lý giải vì sao ERI đang mở rộng mạng lưới quốc tế. Tháng 3/2026, công ty hợp tác với Itochu của Nhật Bản để thành lập ERI Japan. Đến tháng 7, ERI tiếp tục ký thỏa thuận chiến lược với Cyclic Materials, doanh nghiệp tập trung vào thu hồi đất hiếm từ các dòng phế liệu. ERI đặt mục tiêu hiện diện tại ít nhất 7-8 quốc gia châu Á trong vòng 18 tháng và hướng tới ít nhất 16 quốc gia trên toàn cầu vào cuối năm 2027.

Trong chiến lược đó, Việt Nam có thể trở thành một mắt xích quan trọng bởi nước này hội tụ cả năng lực sản xuất điện tử, thị trường tiêu dùng lớn, tốc độ điện hóa nhanh và quá trình phát triển năng lượng tái tạo.

Từ xử lý chất thải đến khai khoáng đô thị

Thách thức lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới có lẽ không phải là tìm ra nguồn rác. Nguồn rác sẽ ngày càng lớn. Thách thức nằm ở việc xây dựng một hệ thống đủ hiệu quả để biến dòng chất thải đó thành tài nguyên. Điều này đòi hỏi mạng lưới thu gom chính thức, công nghệ phân loại và xử lý, khả năng truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, thị trường cho vật liệu tái chế và những chính sách đủ sức khuyến khích doanh nghiệp đầu tư.

Đặc biệt, những vật liệu có giá trị cao thường cũng là những vật liệu khó thu hồi nhất. Một bảng mạch có thể chứa vàng và bạc, nhưng để thu hồi được chúng cần công nghệ và quy trình phù hợp. Một bộ pin xe điện chứa lithium, nickel và cobalt, nhưng việc tách và tinh chế những vật liệu này đòi hỏi kỹ thuật cao, kiểm soát an toàn nghiêm ngặt và chi phí đáng kể. Một tấm pin mặt trời có thể chứa bạc, silicon, đồng và nhôm, nhưng việc tách các lớp vật liệu cũng không đơn giản.

Chính sự khó khăn trong tinh chế lại là lý do những nguồn tài nguyên này có giá trị. Nếu việc thu hồi dễ dàng, chúng đã không bị thất thoát với quy mô lớn như hiện nay. Khi công nghệ tái chế tiến bộ và quy mô chất thải đủ lớn, bài toán kinh tế có thể thay đổi. Những vật liệu từng được xem là quá nhỏ, quá phức tạp hoặc quá đắt để thu hồi có thể trở thành nguồn nguyên liệu thương mại.

Đây là quá trình mà ngành khai khoáng truyền thống cũng từng trải qua: khi công nghệ thay đổi, những nguồn tài nguyên trước đây không có giá trị kinh tế có thể trở thành tài sản.

Việt Nam có cơ hội biến chất thải thành lợi thế tài nguyên

Nếu xây dựng được một chuỗi hoàn chỉnh từ sản xuất, tiêu dùng, thu gom, phân loại, tái chế, tinh chế đến đưa vật liệu trở lại sản xuất, Việt Nam có thể giữ lại nhiều giá trị hơn trong nền kinh tế. Một bảng mạch cũ có thể trở thành nguồn đồng, vàng và bạc; một bộ pin xe điện hết vòng đời có thể trở thành nguồn lithium, nickel, cobalt, manganese, đồng và nhôm; trong khi một tấm pin mặt trời cũ có thể cung cấp kính, nhôm, silicon, đồng và bạc. Những vật liệu này sau khi được tinh chế có thể quay trở lại chuỗi sản xuất thay vì bị chôn lấp hoặc thất thoát.

Đó chính là khai khoáng đô thị.

Khái niệm này không có nghĩa rác điện tử có thể thay thế hoàn toàn các mỏ khoáng sản tự nhiên. Nhưng nó cho thấy một nguồn cung mới đang tồn tại ngay trong nền kinh tế, và nguồn cung này sẽ ngày càng lớn khi công nghệ phát triển. Trong bối cảnh các quốc gia muốn giảm phụ thuộc vào nguồn khoáng sản nhập khẩu và tăng khả năng tự chủ chuỗi cung ứng, tài nguyên thứ cấp sẽ ngày càng có vị trí quan trọng.

Với Việt Nam, cơ hội nằm ở việc không để quá trình bùng nổ công nghệ và năng lượng sạch tạo ra một núi chất thải trong tương lai, mà biến chính những dòng chất thải đó thành nguồn nguyên liệu cho vòng sản xuất mới.

ERI vào Việt Nam vì thế có thể chỉ là bước khởi đầu của một cuộc chơi lớn hơn. Cuộc chơi đó không còn đơn thuần là ai xử lý được nhiều rác hơn, mà là ai có thể thu hồi được nhiều tài nguyên hơn từ những sản phẩm đã hết vòng đời.

Trong kỷ nguyên điện tử, xe điện, pin và năng lượng mặt trời, những gì hôm nay được gọi là chất thải có thể trở thành nguyên liệu chiến lược của ngày mai.

Cuộc cạnh tranh tài nguyên trong tương lai vì thế không chỉ diễn ra dưới lòng đất. Nó sẽ diễn ra ngay trong những dòng rác mà các nền kinh tế tạo ra mỗi ngày.

Nguồn: Báo vietnamfinance và sưu tầm từ internet