Cơn sóng ngầm từ châu Âu làm rung chuyển thị trường vonfram

Thị trường vonfram toàn cầu đang bước vào một giai đoạn biến động mạnh khi châu Âu bất ngờ trở thành tâm điểm của một làn sóng mua vào mang tính phòng thủ. Động lực chính không đến từ nhu cầu bùng nổ đột biến mà xuất phát từ một thực tế đáng lo ngại hơn nhiều, đó là tồn kho nguyên liệu ở mức thấp kỷ lục trong khi chuỗi cung ứng thay thế chưa kịp hình thành. Sự kết hợp giữa tâm lý lo ngại thiếu hụt và các giao dịch ở mức giá cao đã tạo ra hiệu ứng dây chuyền, đẩy mặt bằng giá vonfram trên toàn cầu lên một nấc thang mới.

Giá giao ngay tăng mạnh và sự thay đổi trong tâm lý thị trường

Trong những tuần gần đây, các trung tâm giao dịch vonfram tại châu Âu ghi nhận mức giá tăng nhanh hiếm thấy. Giá APT giao tại cảng Rotterdam tăng vọt chỉ trong thời gian ngắn, phản ánh rõ nét sự thay đổi trong cán cân thương lượng giữa người bán và người mua. Các nhà sản xuất hợp kim cứng, vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn cung ổn định, bắt đầu đẩy mạnh thu gom hàng giao ngay nhằm đảm bảo kế hoạch sản xuất. Điều đáng nói là khối lượng giao dịch thực tế không quá lớn, nhưng mỗi thương vụ thành công ở mức giá cao lại trở thành tín hiệu tham chiếu mới cho toàn thị trường. Khi kỳ vọng giá tăng được củng cố, người bán càng có lý do trì hoãn chào hàng, còn người mua càng sợ bị bỏ lại phía sau.

Các thương nhân kim loại công nghiệp tại châu Âu mô tả bối cảnh hiện nay bằng một cụm từ quen thuộc trong các chu kỳ hàng hóa căng thẳng, đó là thị trường bị chi phối bởi nỗi sợ thiếu hụt hơn là dữ liệu cung cầu thuần túy. Nhiều nhà máy gia công công cụ cắt gọt và linh kiện chịu mài mòn cao cho biết lượng tồn kho nguyên liệu của họ đã giảm xuống sát ngưỡng an toàn. Trong điều kiện bình thường, họ có thể chờ đợi giá hạ nhiệt để mua vào. Tuy nhiên, khi nguồn cung bên ngoài châu Á không đủ dồi dào, chiến lược chờ đợi trở nên rủi ro hơn bao giờ hết.

Thị trường phế liệu trở thành mắt xích căng thẳng mới

Sự leo thang giá tại châu Âu nhanh chóng lan sang các thị trường khác, trước hết là thị trường phế liệu. Vonfram là kim loại có giá trị tái chế cao, và phế liệu hợp kim cứng thường đóng vai trò như một van điều tiết cung cầu. Thế nhưng, chênh lệch giá giữa các khu vực đang làm méo mó dòng chảy thương mại truyền thống. Phế liệu thu gom tại châu Âu, nơi giá thu mua từ các nhà máy còn tương đối thấp, được các trung gian gom lại rồi bán sang những thị trường trả giá cao hơn tại châu Á. Quá trình này vô tình làm giảm nguồn nguyên liệu thứ cấp ở chính nơi đang thiếu hụt, càng khiến áp lực lên giá nguyên sinh trở nên nặng nề.

Tại châu Á, đặc biệt là ở Trung Quốc và Ấn Độ, giá phế liệu vonfram đã tăng lên mức tiệm cận với giá nguyên liệu mới. Các nhà phân tích cho rằng khi phế liệu không còn là lựa chọn tiết kiệm chi phí, các nhà sản xuất buộc phải chấp nhận mặt bằng giá cao hơn cho toàn bộ chuỗi đầu vào. Điều này làm giảm khả năng tự điều chỉnh của thị trường và khiến chu kỳ tăng giá có xu hướng kéo dài hơn.

Vonfram và tác động dây chuyền tới các ngành công nghiệp

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, vonfram không phải là kim loại có khối lượng giao dịch lớn như đồng hay nhôm, nhưng vai trò chiến lược của nó lại vượt xa quy mô thị trường. Đây là vật liệu then chốt trong sản xuất công cụ cắt gọt chính xác, linh kiện chịu nhiệt độ cao, thiết bị khai thác dầu khí và nhiều ứng dụng quốc phòng. Vì thế, mỗi biến động giá mạnh đều có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa sang các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Khi chi phí công cụ tăng, giá thành gia công cơ khí cũng bị đội lên, từ đó ảnh hưởng đến chuỗi sản xuất ô tô, hàng không và thiết bị công nghiệp nặng.

Nhiều chuyên gia kinh tế hàng hóa nhận định đợt tăng giá lần này mang tính cấu trúc hơn là nhất thời. Một số tổ chức nghiên cứu thị trường tại châu Âu cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn tái định hình chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng, các quốc gia và khối kinh tế lớn đều muốn giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất. Tuy nhiên, việc phát triển mỏ mới cần thời gian dài, vốn đầu tư lớn và phải vượt qua các yêu cầu môi trường ngày càng khắt khe. Khoảng trống giữa tham vọng đa dạng hóa và thực tế sản xuất chính là vùng đất màu mỡ cho biến động giá.

Nỗ lực tái cấu trúc nguồn cung ngoài châu Á

Một trong những điểm sáng hiếm hoi về nguồn cung ngoài châu Á đến từ EQ Resources. Doanh nghiệp này đang đẩy nhanh tiến độ tại mỏ Barruecopardo ở Tây Ban Nha, nơi tỷ lệ thu hồi quặng đã được cải thiện đáng kể nhờ tối ưu công nghệ tuyển và chế biến. Song song với đó, dự án Mt Carbine tại Australia cũng bước vào giai đoạn khai thác tích cực hơn sau khi giải quyết được các thách thức kỹ thuật trong bóc đất và tiếp cận thân quặng có hàm lượng cao. Dù vậy, giới phân tích lưu ý rằng ngay cả khi các dự án này tăng sản lượng đúng kế hoạch, quy mô bổ sung vẫn khó có thể bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt ngắn hạn trên thị trường quốc tế.

Góc nhìn từ các tổ chức tài chính và chuyên gia kinh tế

Các chuyên gia từ nhiều định chế tài chính lớn cho rằng diễn biến hiện nay của vonfram có nét tương đồng với những gì từng xảy ra với lithium và đất hiếm trong giai đoạn đầu của các chu kỳ tăng giá trước đây. Khi thị trường nhận ra rằng nguồn cung linh hoạt thấp hơn dự tính, kỳ vọng dài hạn sẽ thay đổi rất nhanh. Giá không chỉ phản ánh chi phí sản xuất hiện tại mà còn bao gồm cả phần bù rủi ro cho khả năng thiếu hụt trong tương lai. Một chuyên gia phân tích kim loại tại một ngân hàng đầu tư châu Âu nhận định rằng mặt bằng giá mới của vonfram có thể sẽ duy trì cao hơn mức trung bình lịch sử trong nhiều năm, ngay cả khi có những nhịp điều chỉnh ngắn hạn.

Áp lực chi phí lan rộng trong nền sản xuất

Tác động của giá vonfram tăng không dừng lại ở phạm vi doanh nghiệp khai khoáng hay luyện kim. Với các nhà sản xuất công nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, biên lợi nhuận vốn đã mỏng nay càng chịu áp lực. Không phải công ty nào cũng có đủ sức mạnh thương lượng để chuyển toàn bộ chi phí tăng thêm sang khách hàng cuối cùng. Điều này có thể dẫn đến xu hướng trì hoãn đầu tư, giảm sản lượng hoặc tìm kiếm vật liệu thay thế, dù hiệu quả kỹ thuật khó sánh bằng vonfram trong nhiều ứng dụng.

Hàm ý chính sách và câu chuyện an ninh khoáng sản

Ở cấp độ chính sách, câu chuyện vonfram đang được theo dõi sát sao bởi các cơ quan quản lý công nghiệp tại châu Âu và Bắc Mỹ. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và tái vũ trang công nghiệp, an ninh nguồn cung khoáng sản chiến lược trở thành chủ đề ưu tiên. Một số chuyên gia chính sách cho rằng những đợt biến động giá mạnh như hiện nay có thể thúc đẩy các chính phủ tăng cường dự trữ chiến lược hoặc hỗ trợ tài chính cho các dự án khai thác nội địa. Tuy nhiên, các biện pháp này thường phát huy tác dụng chậm và khó giải quyết ngay áp lực trước mắt của thị trường.

Triển vọng ngắn hạn vẫn bị chi phối bởi tâm lý phòng thủ

Trong ngắn hạn, tâm lý vẫn là yếu tố dẫn dắt. Chừng nào các nhà sản xuất còn cảm thấy rủi ro thiếu nguyên liệu lớn hơn rủi ro giá giảm, hoạt động mua phòng thủ vẫn tiếp diễn. Điều đó có nghĩa là mỗi thông tin về gián đoạn nguồn cung, chậm tiến độ mỏ mới hay thay đổi chính sách xuất khẩu từ các nước sản xuất lớn đều có thể thổi bùng thêm một đợt sóng giá mới. Ngược lại, chỉ khi thị trường nhìn thấy bằng chứng rõ ràng về dòng cung bổ sung ổn định, áp lực tăng mới thực sự hạ nhiệt.

Một kim loại nhỏ với ảnh hưởng không hề nhỏ

Nhìn rộng hơn, diễn biến của vonfram là lời nhắc nhở rằng trong nền kinh tế công nghiệp hiện đại, những vật liệu ít được chú ý nhất đôi khi lại giữ vai trò then chốt. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu trở nên phức tạp và nhạy cảm hơn với rủi ro địa chính trị, các cú sốc từ một kim loại chuyên biệt cũng có thể lan rộng, tác động đến chi phí sản xuất, lạm phát công nghiệp và chiến lược phát triển dài hạn của nhiều quốc gia.

Với tất cả những yếu tố đó, đợt tăng giá hiện nay khó có thể xem là một biến động nhất thời. Nó phản ánh sự giao thoa giữa thiếu hụt vật lý, tâm lý phòng thủ của doanh nghiệp và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược trên phạm vi toàn cầu. Trong bức tranh đó, châu Âu chỉ là điểm khởi phát, còn làn sóng giá thì đang lan đi xa hơn nhiều.

Theo: SMM và sưu tầm từ internet