Làn gió chính sách mới từ Washington và phép thử lớn cho giá kim loại công nghiệp vào tháng 5 năm 2026

Thị trường kim loại công nghiệp đang bước vào năm 2026 với tâm thế dè chừng khi một biến số chính sách mới dần hiện rõ tại Mỹ. Khả năng Kevin Warsh đảm nhận vai trò điều hành tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vào tháng 5 không chỉ là câu chuyện nhân sự. Đó có thể là điểm xoay của chu kỳ tiền tệ toàn cầu, từ đó lan sóng tới tỷ giá, dòng vốn và nhu cầu nguyên liệu cơ bản trên khắp thế giới.

Trong nhiều năm qua, kim loại công nghiệp như đồng, nhôm hay nickel vận động trong một mạng lưới quan hệ chằng chịt giữa tăng trưởng kinh tế, đầu tư hạ tầng, chuyển dịch năng lượng và chi phí vốn. Khi chính sách tiền tệ của Mỹ thay đổi nhịp, toàn bộ mạng lưới đó có thể bị kéo lệch. Điều khiến giới đầu tư đặc biệt chú ý là ông Warsh từ lâu được xem là người cứng rắn hơn về kiểm soát lạm phát so với người tiền nhiệm Jerome Powell, đồng thời từng ủng hộ việc thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed một cách quyết liệt hơn.

Song song với yếu tố cá nhân là bối cảnh địa kinh tế đang chuyển động. Quan hệ giữa Trung Quốc và Ấn Độ có dấu hiệu cải thiện trên một số trục hợp tác, trong khi nhóm BRICS tiếp tục thảo luận các cơ chế thanh toán và thương mại bớt phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ. Dù tiến trình này còn dài và nhiều rào cản, nó vẫn tạo thêm áp lực chiến lược buộc Washington phải cân nhắc vị thế đồng tiền của mình trong hệ thống tài chính quốc tế.

Chính tại giao điểm giữa chính sách tiền tệ cứng rắn và nỗi lo về vai trò đồng đô la, giá kim loại công nghiệp có thể chịu những cú va đập mạnh.

Cơ chế truyền dẫn từ lãi suất tới kim loại

Khi Fed nâng lãi suất thực hoặc duy trì trạng thái thắt chặt trong thời gian dài, đồng đô la thường mạnh lên do dòng vốn toàn cầu tìm đến lợi suất cao hơn và mức độ an toàn của tài sản Mỹ. Đồng tiền mạnh khiến hàng hóa định giá bằng đô la trở nên đắt đỏ hơn với người mua sử dụng các đồng tiền khác. Chỉ riêng hiệu ứng tỷ giá này cũng đủ tạo sức ép giảm lên giá kim loại trong ngắn hạn.

Tác động thứ hai đến từ phía nhu cầu. Lãi suất cao làm chi phí vay vốn tăng, doanh nghiệp trì hoãn mở rộng nhà máy, các chính phủ cân nhắc lại kế hoạch đầu tư hạ tầng, còn người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Kim loại công nghiệp vốn gắn chặt với xây dựng, sản xuất thiết bị, ô tô và điện khí hóa vì thế dễ bị tổn thương khi tăng trưởng chậm lại.

Tuy nhiên, thực tế hiếm khi đi theo đường thẳng. Nếu thắt chặt tiền tệ quá nhanh gây ra suy thoái, ngân hàng trung ương có thể buộc phải đảo chiều. Nếu lạm phát bùng lên do cú sốc chi phí như năng lượng hay đứt gãy chuỗi cung, lợi suất thực lại có thể giảm ngay cả khi lãi suất danh nghĩa cao. Trong những tình huống như vậy, phản ứng của từng nhóm hàng hóa sẽ khác nhau, và kim loại công nghiệp có thể biến động rất mạnh thay vì chỉ đơn giản đi xuống.

Kịch bản thứ nhất: Lập trường cứng rắn ngay từ đầu

Nếu ông Warsh bước vào nhiệm kỳ với thông điệp kiên quyết chống lạm phát và nhanh chóng đẩy mạnh thu hẹp bảng cân đối, thị trường có thể chứng kiến một cú siết thanh khoản rõ rệt. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng, đồng đô la bật mạnh và điều kiện tài chính toàn cầu trở nên ngặt nghèo hơn chỉ trong vài tháng.

Trong bối cảnh đó, đồng thường là kim loại phản ứng nhạy nhất. Nó được xem như phong vũ biểu của hoạt động kinh tế vì hiện diện trong mọi lĩnh vực từ xây dựng, lưới điện cho tới xe điện. Khi doanh nghiệp cắt giảm đầu tư và các dự án hạ tầng bị trì hoãn, nhu cầu đồng suy yếu khá nhanh. Giá có thể giảm sâu hơn mức thay đổi của nhiều kim loại khác.

Nhôm chịu thêm một lớp tác động từ chi phí năng lượng. Nếu kinh tế chậm lại trong khi nguồn cung điện và khí đốt ổn định, giá nhôm dễ đi xuống cùng nhu cầu. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị đẩy giá năng lượng tăng, chi phí luyện nhôm cao có thể hạn chế đà giảm giá, khiến thị trường trở nên giằng co.

Với nickel, kẽm hay thiếc, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào sức khỏe của các ngành tiêu thụ chính như ô tô, thép mạ và điện tử. Trong một chu kỳ thắt chặt mạnh, điểm chung vẫn là nhu cầu suy yếu lan rộng, tạo nền giá thấp hơn.

Hệ quả không dừng ở các sàn giao dịch. Nhiều nền kinh tế mới nổi vay nợ bằng đô la sẽ chịu áp lực lớn khi đồng tiền nội tệ mất giá và chi phí trả nợ tăng. Đầu tư chậm lại tại các thị trường này càng làm nhu cầu kim loại suy giảm, tạo vòng phản hồi tiêu cực đối với các nước xuất khẩu tài nguyên.

Một biến số khó lường là nguy cơ lạm phát đình trệ nếu cùng lúc xuất hiện cú sốc nguồn cung, chẳng hạn giá dầu tăng mạnh vì xung đột. Khi đó, doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí đầu vào cao nhưng đầu ra khó tăng theo do cầu yếu. Giá kim loại có thể không giảm sâu như dự kiến vì nguồn cung bị siết, song biên độ dao động sẽ rất lớn và triển vọng trung hạn vẫn mong manh.

Kịch bản thứ hai: Thắt chặt có kiểm soát và linh hoạt

Ngược lại, nếu ông Warsh chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, phát tín hiệu rõ ràng về lộ trình chính sách và điều chỉnh theo dữ liệu kinh tế, cú sốc đối với thị trường có thể được giảm nhẹ đáng kể. Đồng đô la vẫn có thể mạnh lên, nhưng theo nhịp từ tốn hơn thay vì tăng vọt.

Trong môi trường đó, lợi suất tăng vừa phải giúp kiềm chế lạm phát mà không bóp nghẹt tăng trưởng. Doanh nghiệp và chính phủ vẫn tiếp tục các dự án trọng điểm, đặc biệt là những chương trình gắn với chuyển dịch năng lượng và hiện đại hóa hạ tầng. Đây là các lĩnh vực tiêu thụ nhiều đồng, nhôm và nickel.

Giá kim loại công nghiệp khi đó có xu hướng điều chỉnh nhẹ hoặc đi ngang thay vì lao dốc. Thị trường sẽ chú ý nhiều hơn tới các yếu tố nền tảng như tốc độ đô thị hóa, đầu tư vào năng lượng tái tạo và chuỗi cung ứng xe điện, thay vì chỉ nhìn vào biến động của đồng đô la.

Các nền kinh tế mới nổi cũng có thêm thời gian thích ứng với mặt bằng lãi suất cao hơn. Dòng vốn không rút ra ồ ạt giúp giảm nguy cơ khủng hoảng tài chính cục bộ, qua đó giữ ổn định nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu.

Những tín hiệu sớm cần theo dõi

Để phân biệt hai con đường này, thị trường sẽ quan sát rất kỹ thông điệp đầu tiên từ Fed dưới thời lãnh đạo mới. Tốc độ thu hẹp bảng cân đối, cách mô tả rủi ro lạm phát và mức độ nhấn mạnh vào sự linh hoạt chính sách sẽ là chỉ dấu quan trọng.

Diễn biến của lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn ngắn và dài cũng là thước đo nhạy bén. Một đợt tăng nhanh trên diện rộng thường báo hiệu lập trường cứng rắn hơn dự kiến. Đồng thời, biến động của chỉ số đô la Mỹ cho thấy mức độ thắt chặt điều kiện tài chính toàn cầu.

Ở bình diện dài hạn, các bước đi thực tế của BRICS trong việc mở rộng thanh toán bằng nội tệ hay xây dựng hạ tầng tài chính riêng sẽ tiếp tục được theo dõi. Dù chưa thể thay đổi trật tự tiền tệ trong một sớm một chiều, những chuyển động này góp phần định hình cách Mỹ sử dụng chính sách tiền tệ như một công cụ chiến lược.

Một giai đoạn nhiều thử thách cho thị trường kim loại

Dù kịch bản nào xảy ra, điểm chung là mức độ bất định cao hơn so với giai đoạn tiền rẻ kéo dài trước đây. Kim loại công nghiệp vốn nhạy cảm với chu kỳ kinh tế nay còn phải phản ứng với các toan tính địa chính trị và cấu trúc tiền tệ toàn cầu.

Với nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, bài toán không còn đơn thuần là dự báo cung cầu vật chất. Quản trị rủi ro tỷ giá, lãi suất và thanh khoản trở thành yếu tố sống còn. Những doanh nghiệp có bảng cân đối lành mạnh, thị trường tiêu thụ đa dạng và khả năng phòng vệ tài chính tốt sẽ đứng vững hơn trước sóng gió.

Tháng 5 năm 2026 vì thế có thể được nhớ đến như thời điểm mở ra một chương mới cho thị trường hàng hóa cơ bản. Không chỉ giá cả, mà cả cách thế giới định giá rủi ro tiền tệ và tăng trưởng cũng có thể thay đổi theo những quyết định được đưa ra tại Washington.