Ngành tái chế toàn cầu lo ngại trước kế hoạch siết xuất khẩu nhôm phế liệu của EU

Vào ngày 2 tháng 2 năm , Một tổ chức đại diện cho ngành tái chế quốc tế đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với đề xuất của European Commission về việc hạn chế xuất khẩu nhôm phế liệu ra ngoài Liên minh châu Âu. Theo họ, biện pháp này không những thiếu cơ sở thực tiễn mà còn có nguy cơ làm suy yếu chính các mục tiêu môi trường mà châu Âu đang theo đuổi.

Ý tưởng kiểm soát dòng chảy nhôm phế liệu được Ủy ban châu Âu đưa ra từ cuối năm ngoái với lý do bảo đảm nguồn nguyên liệu tái chế cho ngành công nghiệp nội khối. Giới hoạch định chính sách lo ngại rằng lượng lớn phế liệu đang được xuất khẩu, khiến các nhà sản xuất trong khu vực gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn đầu vào giá rẻ và có phát thải thấp hơn so với nhôm nguyên sinh.

Đề xuất này nhận được sự ủng hộ từ European Aluminium, hiệp hội đại diện cho các doanh nghiệp luyện nhôm, tổ chức cho rằng việc giữ lại phế liệu trong khu vực sẽ củng cố năng lực sản xuất và giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Tuy nhiên, quan điểm đó lại vấp phải sự phản đối từ phía ngành tái chế.

Bureau of International Recycling, tổ chức có trụ sở tại Brussels và đại diện cho hàng chục liên đoàn tái chế trên thế giới, cho rằng chưa có bằng chứng rõ ràng về tình trạng thất thoát phế liệu mang tính cơ cấu đủ nghiêm trọng để biện minh cho các biện pháp hạn chế thương mại. Theo đánh giá của họ, châu Âu hiện tạo ra lượng nhôm phế liệu vượt quá khả năng tiêu thụ nội địa, do đó việc ngăn xuất khẩu có thể dẫn đến mất cân đối cung cầu ngay trong thị trường EU.

Nếu xuất khẩu bị siết lại, lượng phế liệu dư thừa có khả năng kéo giá xuống thấp. Khi giá giảm mạnh, các doanh nghiệp thu gom và xử lý phế liệu sẽ đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn. Hoạt động tái chế vốn phụ thuộc vào biên lợi nhuận mỏng có thể trở nên kém hấp dẫn về mặt kinh tế, khiến một số đơn vị thu hẹp quy mô hoặc rời bỏ thị trường. Điều này có thể làm giảm tỷ lệ thu gom vật liệu và khiến nhiều dòng chất thải không còn được xử lý một cách hiệu quả.

Hệ quả môi trường từ kịch bản đó cũng gây nhiều lo ngại. Nhôm tái chế tiêu thụ ít năng lượng hơn đáng kể so với sản xuất từ quặng. Nếu chuỗi tái chế suy yếu, nhu cầu đối với nhôm nguyên sinh có thể tăng trở lại, kéo theo lượng phát thải khí nhà kính cao hơn. Đồng thời, khi phế liệu mất giá trị kinh tế, nguy cơ xuất hiện các dòng thải không được quản lý chặt chẽ cũng lớn hơn, đi ngược lại tinh thần của kinh tế tuần hoàn mà EU đang thúc đẩy.

Vấn đề còn mang ý nghĩa rộng hơn ở góc độ thương mại quốc tế. Việc hạn chế xuất khẩu nguyên liệu tái chế có thể tạo ra tiền lệ để các quốc gia khác áp dụng biện pháp tương tự. Khi đó, thị trường phế liệu toàn cầu có nguy cơ bị chia cắt, các dòng vật liệu không còn được lưu thông đến nơi có công nghệ tái chế phù hợp nhất, làm giảm hiệu quả sử dụng tài nguyên trên quy mô toàn cầu.

Tranh luận hiện nay cũng phản ánh sự khác biệt lợi ích giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị nhôm. Các nhà sản xuất muốn nguồn cung ổn định trong khu vực, trong khi ngành tái chế cần thị trường mở để duy trì mức giá đủ bù đắp chi phí thu gom và xử lý. Nếu chính sách nghiêng quá nhiều về phía bảo vệ công nghiệp luyện kim, nền tảng của hệ thống tái chế có thể bị suy yếu trong dài hạn.

Quyết định sắp tới của European Commission vì thế không chỉ đơn thuần là vấn đề thương mại mà còn là phép thử cho cách châu Âu cân bằng giữa mục tiêu tự chủ công nghiệp và cam kết phát triển bền vững. Cộng đồng tái chế quốc tế đang theo dõi sát sao, bởi kết quả của quá trình này có thể ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc dòng chảy nguyên liệu tái chế trên toàn thế giới trong nhiều năm tới.

Theo: Reuters và sưu tầm từ internet