Lý do giá kẽm tăng mạnh gần đây (tháng 11/2025)

Dựa trên dữ liệu thị trường mới nhất từ London Metal Exchange (LME) và các nguồn phân tích toàn cầu như Trading Economics, Reuters, Investing News Network, cùng các báo cáo từ Shanghai Metal Market, giá kẽm đã tăng khoảng 0.45% trong phiên giao dịch ngày 7/11/2025, đạt mức 3,066.55 USD/tấn. So với đầu tháng, giá tăng 2.10%, và tăng 2.59% so với cùng kỳ năm ngoái. Đà tăng mạnh này (khoảng +13% từ cuối 2024) chủ yếu xuất phát từ sự mất cân bằng cung-cầu, với nguồn cung bị siết chặt do thiếu hụt quặng tinh quế và gián đoạn sản xuất, trong khi nhu cầu từ các ngành công nghiệp phục hồi dần.

Dưới đây là các lý do chính:

1. Thiếu hụt quặng kẽm tinh quế toàn cầu

Tình trạng thiếu hụt quặng tinh quế (zinc concentrate) kéo dài từ 2024, dẫn đến các nhà máy lọc ở Trung Quốc (chiếm hơn 50% sản lượng tinh luyện toàn cầu) phải cắt giảm công suất hoặc cạnh tranh khốc liệt, với phí xử lý (treatment charges) giảm xuống dưới 0 USD/tấn. Điều này tạo ra thâm hụt thị trường ước tính 164.000 tấn trong 2024, và dư âm vẫn ảnh hưởng mạnh đến đầu 2025.

Hậu quả: Sản xuất tinh luyện giảm, đẩy giá lên cao. Các nhà máy ngoài Trung Quốc như Toho Zinc (Nhật Bản) và Glencore (Italy) đã đóng cửa hoặc giảm tốc độ, làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng khu vực.

2. Gián đoạn sản xuất từ các mỏ lớn

Các sự cố như đóng cửa mỏ Tara (Ireland) của Boliden và mỏ Aljustrel (Bồ Đào Nha) của Almina từ 2024 vẫn chưa phục hồi đầy đủ, cộng với sản lượng giảm từ các mỏ ở Peru (nhà sản xuất lớn thứ 2 thế giới) do tranh chấp lao động. Nga gặp khó khăn trong thay thế thiết bị do lệnh trừng phạt, khiến mỏ Oz không đóng góp đáng kể vào cung cấp 2025.

Tác động: Sản lượng khai thác toàn cầu giảm, với dự báo tăng trưởng chỉ 1.9% năm 2025, không đủ bù đắp thâm hụt.

3. Nhu cầu tăng từ các ngành công nghiệp và năng lượng xanh

Kẽm là nguyên liệu chính cho thép mạ kẽm (galvanized steel) dùng trong xây dựng, ô tô và điện tử. Nhu cầu toàn cầu dự kiến tăng 1.7-2.3% năm 2025, nhờ phục hồi xây dựng sau lạm phát cao và lãi suất giảm, cộng với mở rộng cơ sở hạ tầng (urbanization) và xe điện.

Đặc biệt, nhu cầu từ năng lượng tái tạo (pin mặt trời, pin kẽm-ion) dự kiến tăng từ 109.300 tấn năm 2020 lên 364.000 tấn năm 2030, với pin mặt trời chiếm tỷ lệ lớn.

Ở châu Âu và Mỹ, ngành xây dựng đang phục hồi nhờ triển vọng hậu đại dịch, trong khi Ấn Độ (Hindustan Zinc) mở rộng sản xuất xanh.

4. Áp lực từ chính sách thương mại và đầu cơ

Các biện pháp thuế quan của Mỹ dưới thời Trump (25-50% lên nhập khẩu từ Trung Quốc, Canada) từ đầu 2025 thúc đẩy “front-loading” (mua trước) để tránh thuế, tăng nhu cầu ngắn hạn.

Đồng thời, tồn kho LME giảm mạnh (xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2023 sau khi rút 106.775 tấn), tạo “squeeze” (siết chặt) cho các nhà đầu cơ bán khống.

5. Đầu cơ:

Vị thế mua dài hạn tăng, với chênh lệch giá LME-Shanghai mở rộng do mất cân bằng khu vực.

Nguồn: VQB Vietnam.