Hơn 650 lao động đứng trước nguy cơ mất việc khi “ông lớn” tái chế kim loại Unimetals nộp đơn giải thể bắt buộc

Ngành tái chế kim loại của Anh vừa đón nhận một cú sốc lớn khi Unimetals Recycling (UK) – một trong những doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển dịch xanh – chính thức nộp đơn xin giải thể bắt buộc. Hệ quả trực tiếp là hơn 650 lao động tại 27 cơ sở trên khắp nước Anh đang đối mặt với nguy cơ mất việc, trong bối cảnh thị trường kim loại vốn đã đầy biến động.

Theo các hồ sơ pháp lý, chủ sở hữu Unimetals đã đệ đơn yêu cầu tòa án tiến hành thủ tục winding-up vào đầu tuần này, sau khi không thể tìm được người mua hoặc nhà đầu tư mới, dù đã triển khai quá trình M&A khẩn cấp với sự hỗ trợ của các cố vấn tài chính.

Một tham vọng lớn bị dập tắt sớm

Unimetals được thành lập năm 2023 bởi hai nhà giao dịch kim loại Jamie Afnaim và Alec Sellem, với tham vọng xây dựng một tập đoàn tái chế quy mô lớn, tập trung vào kim loại chiến lược và khoáng sản thiết yếu cho quá trình chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Trên mạng xã hội, ban lãnh đạo từng khẳng định mục tiêu dài hạn là thâu tóm và tái cấu trúc các doanh nghiệp tái chế kim loại tại Anh và châu Âu.

Tháng 10/2024, Unimetals gây chú ý khi chi 195 triệu bảng Anh để mua lại toàn bộ các cơ sở tại Anh của Sims – tập đoàn kim loại đến từ Australia. Thương vụ này bao gồm bốn nhà máy nghiền phế liệu, ba cơ sở cảng và mạng lưới 27 địa điểm, với trụ sở chính đặt tại Stratford-upon-Avon. Giới phân tích khi đó đánh giá đây là một bước đi táo bạo, nhằm đón đầu xu hướng lò điện hồ quang (EAF) – công nghệ ngày càng được ưa chuộng nhờ sử dụng thép tái chế và phát thải thấp hơn nhiều so với lò cao truyền thống.

Tuy nhiên, thực tế thị trường đã không diễn ra như kỳ vọng.

Khi cung vượt cầu bóp nghẹt biên lợi nhuận

Bước sang năm 2025, Unimetals rơi vào thế khó khi nguồn cung phế liệu thép dư thừa, trong khi nhu cầu từ các nhà máy luyện kim không tăng tương ứng. Giá phế liệu suy yếu nhanh chóng, khiến biên lợi nhuận của các nhà tái chế bị thu hẹp nghiêm trọng.

Ông Richard Lewis, chuyên gia phân tích thị trường kim loại tại một công ty tư vấn độc lập ở London, nhận định:
“Ngành tái chế kim loại vốn có tính chu kỳ rất cao. Khi giá thép thành phẩm chững lại, nhu cầu phế liệu giảm ngay lập tức. Các doanh nghiệp mới như Unimetals, với gánh nặng nợ và chi phí vận hành lớn sau M&A, gần như không có ‘đệm an toàn’ để chống chịu.”

Dù Sims đã cho phép Unimetals trì hoãn khoản thanh toán cuối cùng, công ty vẫn không thể huy động đủ dòng tiền. Đáng chú ý, dưới thời Sims, mảng kinh doanh này đã lỗ 22 triệu bảng trong năm tài chính kết thúc tháng 6/2023 – một di sản tài chính nặng nề mà Unimetals không thể nhanh chóng đảo ngược.

Hơn 650 việc làm bị đe dọa: cú sốc lao động mang tính cơ cấu

Vấn đề lớn nhất hiện nay không chỉ là sự sụp đổ của một doanh nghiệp, mà là tác động dây chuyền lên thị trường lao động ngành tái chế kim loại.

Theo bà Helen Carter, chuyên gia về kinh tế lao động trong lĩnh vực công nghiệp nặng tại Đại học Birmingham, vụ việc của Unimetals phản ánh rõ nét quá trình tái cơ cấu nguồn cung lao động đang diễn ra:
“Ngành tái chế kim loại đang chuyển từ mô hình lao động phổ thông, phân tán sang mô hình công nghệ cao, tự động hóa và tích hợp sâu vào chuỗi giá trị năng lượng xanh. Điều này khiến một bộ phận lớn lao động truyền thống trở nên dễ bị tổn thương khi doanh nghiệp gặp biến động.”

Với hơn 650 lao động, trong đó nhiều người làm việc tại các cơ sở cảng và nhà máy nghiền phế liệu, việc mất việc làm không chỉ là cú sốc cá nhân mà còn gây áp lực lên thị trường lao động địa phương, đặc biệt tại các khu vực phụ thuộc vào công nghiệp tái chế.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có các chương trình đào tạo lại (reskilling) và chuyển đổi kỹ năng, nhiều lao động sẽ khó tái gia nhập thị trường trong bối cảnh ngành ngày càng đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao hơn.

Ngành tái chế vẫn có tương lai, nhưng không dành cho tất cả

Dù Unimetals thất bại, các chuyên gia đều thống nhất rằng triển vọng dài hạn của ngành tái chế kim loại vẫn tích cực. Việc chuyển sang lò điện hồ quang, nhu cầu đồng, nhôm và thép tái chế cho xe điện, năng lượng tái tạo và hạ tầng lưới điện vẫn là động lực tăng trưởng mạnh.

Tuy nhiên, ông Mark Ellison, cựu cố vấn ngành kim loại cho Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh, nhấn mạnh:
“Chỉ những doanh nghiệp có cấu trúc tài chính lành mạnh, quản trị rủi ro tốt và chiến lược lao động phù hợp mới có thể tồn tại. Giai đoạn ‘mua lớn – tăng nhanh’ đã qua. Giờ là lúc tối ưu hóa và chọn lọc.”

Những nỗ lực cuối cùng và tương lai bất định

Trong thông cáo chính thức, đại diện Unimetals cho biết ban lãnh đạo đã “làm việc không ngừng nghỉ” để tìm kiếm nguồn tài chính mới, bao gồm việc đẩy nhanh quá trình sáp nhập và tìm nhà đầu tư, nhưng không đạt được thỏa thuận cuối cùng. Công ty thừa nhận đây là thời điểm đặc biệt khó khăn đối với người lao động và cho biết đang phối hợp với các bên liên quan để xây dựng lộ trình tiếp theo.

Hiện tại, Alvarez & Marsal – công ty dịch vụ chuyên nghiệp – đang tham gia xử lý các cuộc đàm phán liên quan đến tương lai doanh nghiệp. Ngoài ra, Unimetals còn sở hữu một cơ sở thủy luyện kim tại Kezad, gần cảng Abu Dhabi, mở ra khả năng bán rời từng phần tài sản.

Một lời cảnh tỉnh cho toàn ngành

Sự sụp đổ của Unimetals không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp non trẻ, mà là lời cảnh báo cho toàn ngành tái chế kim loại trong giai đoạn chuyển mình. Khi chuyển dịch xanh tăng tốc, cơ hội là rất lớn, nhưng rủi ro cũng không nhỏ – đặc biệt đối với lao động nếu quá trình tái cơ cấu nguồn cung nhân lực không được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Trong bối cảnh đó, bài toán không chỉ là cứu một doanh nghiệp, mà là xây dựng một hệ sinh thái tái chế bền vững, nơi vốn, công nghệ và con người có thể cùng thích nghi với một trật tự công nghiệp mới đang hình thành.

Theo: theguardian